De 22 boeken van 2022

De 22 boeken van 2022

Dit zijn de 22 boeken die ik ga lezen in 2022. Ik heb ze al eens gelezen, maar het werd een keer tijd voor een re-read.
De 22 boeken van 2022

Het Lindyeffect beschrijft de proportionaliteit van de levensduur ten opzichte van leeftijd. Bent u er nog, lieve lezer? Het betekent dat oude zooi waarschijnlijk nog wel even meegaat en nieuwe troep waarschijnlijk snel weer weg is. Met andere woorden: iets dat lang heeft bestaan, maakt een grotere kans om nog langer te bestaan. Maar dit iets betreft alleen niet-bederfelijke waren zoals ideeën (of gebouwen) en niet mensen. Hoe ouder je bent, hoe groter de kans dat je doodgaat. Het zij zo. Natuurlijke fenomenen zijn onderhevig aan entropie. De pijl van de tijd gaat de kant van de entropie op. Dit is het bere-interessant onderwerp voor een volgende keer.

Het Lindyeffect is van toepassing op boeken. Niet specifiek op het papieren object (dat vergaat) maar op het boek als concept. Eeuwenoude klassiekers zullen misschien nog wel eeuwen blijven bestaan, maar het gros van de bestsellerlijst van deze week is volgend jaar alweer vergeten. Hup! Naar de kringloopwinkel ermee. Of heb jij het oeuvre van Kris Verburgh nog in je kast? Nieuwe dingen zijn alleen maar bijzonder omdat ze nieuw zijn. Als het Lindyeffect andersom zou werken, zouden we steeds sneller steeds meer ideeën hebben die lang bestaan. Dat is onmogelijk. Breinen ontploffen. Mensen bevriezen.

Ik vind nieuwe dingen per definitie interessant en gaaf. Een nieuw inzicht, bijvoorbeeld in de vorm van een boek, prikkelt m’n fantasie. En m’n creativiteit. Maar ook m’n interesse. Bij het zien van een boekomslag denk ik al snel: ‘hey, zo kun je het natuurlijk óók zien’ en voor ik het weet heb ik het boek in mijn winkelmandje en ben ik het aan het lezen, terwijl ik druk aantekeningen maak die ik dan weer later wil verwerken in een boek of blogpost of m’n dagboek. Ik ben volgens mezelf enorm kritisch op de boeken die ik lees (liefst niet van dat populaire werk, liefst non-fictie) maar toch is er altijd wel iets dat mijn aandacht trekt. En ik dus koop. En op mijn stapel met te lezen boeken leg. Die stapel blijft maar groeien.

In 2021 las ik 53 boeken (en er liggen 84, ik heb geteld, klaar om te lezen). Ik las die boeken met heel veel plezier. En heel veel nieuwe inzichten, verbanden en steeds meer bevestiging dat ik het ook allemaal niet weet. Boeken lezen is fantastisch, ontspannend, verrijkend, meditatief, reflectief en heeft een prachtige kostenbatenverhouding.

Maar zo blijf ik aan de gang. Wat ga ik dan volgend jaar doen? Weer net zo veel boeken lezen? Weer allemaal nieuwe dingen leren? Mezelf steeds minder goed verzadigen met noviteiten? Iedere dag verleid worden door onontdekte verbanden tussen eerdere inzichten? Hoe groter dat web in m’n hoofd wordt, hoe meer ik interessant vind.

Of ik gooi het een keer over een andere boeg.

Na ieder boek dat ik heb gelezen, maak ik een simpele afweging. Ik stel mezelf de vraag ‘Is dit boek de moeite waard om te herlezen?’ en als het antwoord erop ‘ja’ is, dan verdwijnt het in mijn kast bij een rijtje ‘boeken die de moeite van het herlezen waard zijn’. Als het boek niet de moeite waard is, dan geef ik het weg of verkoop ik het weer. Dan zadel ik weliswaar andere mensen op met boeken die ik niet vaker wil lezen, maar we zijn niet allemaal hetzelfde en bovendien vond ik het wel de moeite waard om het boek ten minste één keer uit te lezen.

Ik heb geen enorme bibliotheek in m’n huis. Ik heb een simpel plankje met minder dan 25 boeken. De rest was allemaal leuk en aardig en prima en interessant, maar wel voor één keer. Dus, weg ermee.

Van de 53 boeken die ik in 2021 las, hebben er maar vier het favorietenrijtje gehaald. De overige 49 zijn, behoudens de eventuele highlights en aantekeningen, weer uit mijn leven verdwenen. Niet goed genoeg voor de zelfbenoemde kritische denker Jelmer B. de Boer.

Als ik het even extrapoleer naar de rest van mijn leven en ik ervan uitga dat ik tot mijn zeventigste nog (inshallah) in hetzelfde tempo met dezelfde leering ende vermaeck kan lezen, dan lees ik nog 35 x 53 = 1885 boeken. Daarvan zullen er dan 35 x 4 = 140 in het rijtje met favorieten terechtkomen.

Maar ik vergeet het belangrijkste. Want wanneer ga ik eigenlijk die favoriete boeken een keer herlezen? Als ik ieder jaar alleen maar nieuwe boeken lees, dan is dat rijtje toch überhaupt niet relevant? Ik heb nu al boeken in het rijtje staan die ik vijf jaar geleden voor het laatst las. Misschien vind ik ze nu helemaal niet meer vet. Het hele idee van dat rijtje slaat de plank mis: met welk doel bewaar ik ze eigenlijk? De optie hebben om ze ooit een keer te lezen? Vanwege datzelfde argument worden er programma’s op SBS6 uitgezonden waarin verdrietige vrouwen de verzamelwoede van hun echtgenoten niet meer aan kunnen en een presentator met een frons de boel probeert te pareren.

Mijn rekensommetjes kloppen niet. Ik kan niet m’n hele leven nieuwe dingen blijven lezen en alleen maar favorieten bewaren. Ook op deze manier loop ik vast.

Daarom ga ik in het jaar 2022 eerst de boeken lezen die ik al heb gelezen. Op dit moment bevat het rijtje met te herlezen boeken 22 titels. Die zijn in 2022 allemaal aan de beurt. Ik zal ondervinden of ze nog steeds in het rijtje met favorieten thuishoren of dat ze, na hopelijk wat intellectuele en filosofische groei, mogen afvallen.

Daarna is er pas tijd voor nieuwe titels of een wisseling van de wacht. Dan voeg ik andere titels toe aan mijn favorieten. Aan het eind van het jaar is er een nieuw lijstje, maar laat ik er dan voor het gemak 23 titels van maken, die ik in 2023 als eerste ga lezen. Dat rijmt veel mooier in de blogpost die ik dan ga schrijven en waar jullie dan weer massaal op gaan klikken omdat ik ook wel begrijp dat jullie van deze thought leader willen weten wat de moeite van het lezen waard is.

Maar dat is nu juist het punt dat ik wil maken: als je favoriete boeken hebt, wordt het dan niet eens tijd die een keer te herlezen? Of betrek ik nu mijn eigen vlug bedachte randvoorwaarden op het leven van de voor mij gezichtsloze lezer?

Dit is het lijstje voor 2022:

Joseph Pieper — Leisure, the basis of culture

Als Michael Cervino tegen je zegt dat je zeker een boek moet lezen, dan heb je dat serieus te nemen. Dit boek noemde hij ongeveer duizend keer en na die duizend keer las ik het naast een zwembad in Turkije. Met plezier. Het is een zeventig jaar oude nogal compact beschreven analyse van werk en vrije tijd, hoewel die laatste term in het Nederlands nogal, ja, stom is.

Wat vet aan het boek is, en dat interesseert me steeds meer, is dat er geprobeerd wordt om definities te geven van woorden. Volgens mij is dat pure filosofie: nadenken over wat iets betekent. In dit boek gaat het onder andere om werk, vrije tijd, cultuur, offers, het goede en drukte.

Leisure, it must be remembered, is not a Sunday afternoon idyll, but the preserve of freedom, of education and culture, and of that undiminished humanity which views the world as a whole.

Te koop op bol.com bijvoorbeeld

Sam Harris — Free will

Sinds dit jaar begrijp ik opeens waarom mensen religieus zijn, waarom dat betekenis geeft en waarom andere mensen zich niet hoeven te bemoeien met de religie van een individu. Het concept vrije wil heeft volgens mij best wat te maken met de vraag of er (een) god is. Het boek behandelt de vraag of vrije wil bestaat en hoe die vrije wil dan totstandkomt. Spoiler alert: auteur Sam Harris denkt dat vrije wil niet bestaat. En als je dat gelooft, snap ik ook dat je gelooft.

Misschien converteer ik in het nieuwe jaar, tijdens het herlezen. Of juist (weer) niet. We gaan het meemaken.

Te koop op bol.com bijvoorbeeld

Thijs Lijster — De grote vlucht inwaarts

Ik weet niets meer van dit boek, behalve dat ik het zo fantastisch vond dat ik het in mijn rijtje met favoriete boeken zette. Stom? Weet ik niet. Maar wel een goede reden om het nog een keer te lezen.

Oja, ik zat bij de auteur op school. Vind ik een leuk detail.

Te koop op bol.com bijvoorbeeld

John Vervaeke — Zombies in western culture

Van alle Canadese psychologen die lezingen op Youtube zetten is John Vervaeke de grootste baas (de andere is Jordan Peterson en verder ken ik geen). Zijn collegeserie over The Meaning Crisis is geweldig. Daarom ging ik op zoek naar boeken van deze man. Hij heeft echter niet echt publicaties die toegankelijk zijn voor een klootjesviool zoals ik, behalve dan dit boek over zombies.

In dit boek heeft Vervaeke het ook over betekenis en schetst betekenisloosheid aan de hand van het archetype zombie. Weergaloos, wat mij betreft, omdat het een spiegel van de maatschappij is.

Zombies do represent us, but more specifically, they represent the ruin of all that is meaningful within us. Zombies represent the modern deterioration of our uniquely human ability to make and sustain meaning in our lives.

Te koop bij bol.com bijvoorbeeld

Harry Frankfurt — On bullshit

Vaak waan ik mezelf in een wereld vol met mensen die veel lullen maar eigenlijk niets zeggen. En tegelijk vraag ik me af of ik hier zelf aan meedoe. Maar een grotere frustratie is dat de rest van de mensen bullshit consumeert alsof het helemaal prachtig is. Dan gaan ze opeens suikervrij eten, op dinsdag vliegtickets boeken of kamerplanten kopen die lucht zuiveren. Ze komen dan uiteindelijk toch altijd van een koude kermis thuis. Want aan bullshit heb je niets. Het draagt niets bij, behalve aan het verstrijken van de tijd. En aan migraine.

Je zult, wanneer je dit overzicht van boven naar onder leest, erachter zijn gekomen dat mijn favoriete onderwerp ‘betekenis’ is. Wat betekent iets? En wat betekent die betekenis dan? Dit korte boek van Frankfurt legt piekfijn uit wat het verschil is tussen liegen en bullshitten. Het eerste is ervan op de hoogte zijn wat waar is, terwijl het tweede het niet eens boeit wat waar is.

It is just this lack of connection to a concern with truth—this indifference to how things really are—that I regard as of the essence of bullshit.

Te koop bij bol.com bijvoorbeeld

Nassim Taleb — Antifragile

Ah meneer Taleb, de chagrijnige Libanees. 50% fantastische baas, 50% onuitstaanbare botkneus. Maar dit boek is wel echt nog steeds m’n favo (pre-2021-reread, althans). Antifragiliteit is een geweldig concept en het boek is een geweldige beschrijving ervan. Zo’n boek waar je bij iedere pagina denkt ‘dit is het beste cadeau dat ik mezelf ooit heb gegeven’. Je hoofd vult zich met nieuwe ideeën en verbanden die je nooit eerder legde terwijl je ook denkt ‘de schrijver is echt een kwibus, maar wel een mooie kwibus.

Te koop bij bol.com bijvoorbeeld

Astra Taylor — The people's platform

Dit is zo’n boek waarvan ik niet weet of ‘ie volgend jaar nog tot mijn favorieten behoort. Ik denk dat ik het voor het eerst en het laatst zo’n vier jaar geleden las. En ik heb ook mijn aantekeningenboek volgeschreven. Aantekeningen voor mezelf maar ook voor mijn eigen boek Autonomie, dat een hoofdstuk bevat over internet. Dit boek van Astra Taylor gaf volgens mij een mooie beschrijving over hoe kut internet (en de bijbehorende dynamieken) is, maar zonder direct al te dystopisch te doen. Volgens mij dan. Ik kijk uit naar het herlezen.

Hier een blogpost erover

Te koop bij bol.com bijvoorbeeld

Rolf Potts — Vagabonding

Zo’n aanrader uit het boek The Four Hour Workweek (wat trouwens zelf ook best een klassieker is, maar niet klassiek genoeg voor deze lijst) die is blijven hangen. Dit boek heb ik drie keer gelezen en iedere keer is het een melancholisch wanderlustig gebeuren. Mooi. Potts vertelt je hoe je óók kunt reizen. Zonder pretentieus te doen en zelfs met allerlei praktische tips over waar je welke afritsbroek kunt kopen, maar het is zó goed. Ik neem het weer een keer mee op reis.

Hier een blogpost erover

Te koop bij bol.com bijvoorbeeld

Svend Brinkmann — Standpunten

Dit boek is prachtig omdat het vertelt over instrumentalisme. Ik wil er niet te veel woorden aan vuil maken, want dat deed ik al in een blogpost.

Te koop bij bol.com bijvoorbeeld

Golden Krishna — No Interface

Dit is ook zo’n boek dat ik lang geleden (vijf jaar geleden in een leven van 35 jaar is lang) las en daarna direct nog een keer en toen nooit meer. Het raakte me omdat ik in die tijd nogal een positieve techbro was (nee grapje, maar ik vond computeren wel echt leuk) en dit boek de vloer aanveegt met iedereen die denkt dat overal interfaces op plakken heel erg vet en belangrijk en vooruitstrevend is. Toen dacht ik: ja mooi gezien, meneer Krishna, het kan inderdaad wel wat minder. En dat denk ik nog steeds en ook steeds meer.

Ik ben later, door het denken van filosoof Jean Baudrillard, steeds meer geïnteresseerd geraakt in de wisselwerking tussen echte en virtuele werelden. Ik denk en geloof dat het boek No Interface de deur voor me heeft geopend. Het is jammer dat Baudrillard zulke verschrikkelijke boeken schrijft, maar misschien kan ik me er ooit doorheen worstelen en is dit lijstje volgend jaar anders.

Het draagt trouwens ook bij aan de allure van het boek dat de auteur online nauwelijks present is en het papieren boek nergens meer te koop is.

Te koop op bol.com bijvoorbeeld

Daniel Klein — Travels with Epicurus

Als er iets is waar ik bang voor ben, dan is het wel oud worden. In dit boek gaat Daniel Klein, op een Grieks eiland, met z’n favoriete quotes van favoriete filosofen, op ontdekkingstocht naar het antwoord op de vraag hoe je een beetje met kwaliteit en tevredenheid oud kunt worden.

Een meditatie over ouder worden vind ik een essentieel onderdeel in mijn kast omdat ik iedere dag aan het ouder worden ben en het me hoogstwaarschijnlijk helpt om er goed in te worden. Dit boek draagt bij, denk ik althans.

Te koop bij bol.com bijvoorbeeld

Nassim Taleb — Fooled by randomness

Van de vier boeken van Taleb op dit lijstje is dit zijn eerste en daarmee de basis van al zijn ideeën. In het kort komt zijn standpunt hier op neer: jullie zijn allemaal knettergek maar zijn ervan overtuigd dat jullie allemaal een mooie voorspellende baas zijn.

Laat het me uitleggen: Fooled by randomness is de titel van een boek waarin Taleb uitlegt dat we (ons mensen) veel te maken hebben met het resultaat van kans, toeval en geluk dan dat we zelf de oorzaak zijn van het resultaat. We worden misleid door toeval, zoals de Nederlandse titel van het boek luidt. En uit dit centrale idee volgen, zoals de Eva uit een rib van Adam werd gemaakt, de rest van zijn boeken en dat oeuvre is een geschenk voor het denken.

Te koop bij bol.com bijvoorbeeld

Nassim Taleb — The black swan

Het boek dat als Adams rib volgt uit Fooled by randomness is The black swan. Het is het populairste boek van Taleb, omdat het werd geschreven voor de meest recente kredietcrisis (was het 2008 en 2009?) en zo’n crisis voorspeelde. Het boek gaat over de impact van het onwaarschijnlijke: over de kans dat het gebeurt en het effect ervan.

Intussen heeft Taleb overigens meerdere malen laten weten dat een coronacrisis géén zwarte zwaan is omdat het evident was dát zo’n crisis zou gaan gebeuren, maar dat we niet zouden weten wanneer.

Taleb is in dit boek, net als in al zijn andere, zeer uitgesproken en ik kan dat helemaal waarderen. Het gaat er dan niet per se om of hij gelijk heeft (hij betoogt ook allemaal bullshit over voeding, zoals zo’n beetje iedereen op aarde) maar over de vorm. Prachtig.

Te koop bij bol.com bijvoorbeeld

Nassim Taleb — Skin in the game

Dit is het recentste boek dat ik van Taleb las en past ook weer prima in het straatje van zijn eerdere werkt. Vindt hij zelf trouwens ook—een boxset van zijn boeken (getiteld incerto — onzekerheid) is een mooi kerstcadeau voor jezelf of iemand om wie je geeft.

Skin in the game wordt uitgelegd op basis van asymmetrie: Taleb vindt dat je als bankdirecteur niet mag worden beloond bij goede resultaten als je niet ook een boete moet betalen wanneer je bank door overheden overeind wordt geholpen. Die scheve verhouding in verantwoordelijkheden en opbrengst is weer zoiets wat je daarna in je dagelijkse leven constant tegenkomt, en dan met name in gesprekken met klantenservices.

Bureaucracy is a construction by which a person is conveniently separated from the consequences of his or her actions.

Te koop bij bol.com bijvoorbeeld

Robert A. Johnson — Owning your own shadow

Dit boek is zéker het herlezen waard. Het was de eerste echte introductie tot het concept schaduw, terwijl ik ego nog niet eens snap. Gooi er wat gedachten over liefde en god overheen en dan is dit boek het resultaat.

Ik zou willen stellen dat de schaduw onderbelicht is maar ik ben nog niet dad genoeg om deze joke te maken. Daarom doen we het anders. Ik vind dat ik te weinig begrijp van de donkere kanten van het bestaan en dat we er als maatschappij en collectieven ook te weinig écht over leren en weten (en accepteren). Ik ken ook maar weinig leesbare boeken die het concept beschrijven maar misschien zijn die boeken er wel maar onderbelicht. Ha!

Thanks Guy voor het aanraden. Je bent een echte vriend.

One does a curious kind of insult to another by falling in love with him, for we are really looking at our own projection of God, not at the other person.

en ook:

If we do something we enjoy, we spoil it with guilt about what we ought to be doing.

Te koop bij bol.com bijvoorbeeld

Mihaly Csikszentmihalyi — Flow

Een betrekkelijk populair boek over een steeds populairder concept dat ook weer niet met zo heel veel woorden uit te leggen is. Flow is een staat van zijn die ontstaat wanneer je iets doet dat precies moeilijk genoeg is om de uitdaging aan te willen gaan en precies niet saai genoeg is om naast je neer te leggen. Er kan een verminderd besef van tijd optreden. Zoiets.

Ik heb dit boek eerlijk gezegd maar eenmaal gelezen en ik ben benieuwd of het nog in mijn favorietenlijstje thuishoort. Ik vraag me nu ook nog steeds af waarom dit concept een heel boek nodig heeft, maar tegelijk weet ik ook (en heb ik net gemeld) dat ik het tof vind om de betekenis van dingen (waaronder concepten en betekenis zelf) te onderzoeken.

Ik heb er weer zin in.

Te koop bij bol.com bijvoorbeeld

Tristan Gooley — The walker's guide to outdoor clues and signs

Weet je ik altijd vet vind? Mensen die wheelies op scooters doen! Maar ook dat er mensen zijn die gewoon ergens op de wereld kunnen rondlopen en dan álles om zich heen herkennen. Ieder dierenspoor, iedere plant, de lucht, de stroming van rivieren, geuren, sterren, temperaturen, luchtvochtigheid. En dat ze met die informatie dan gewoon prima kunnen overleven. Ze weten waar eten te halen is en wanneer en ze weten hoe ze iets moeten bouwen waar ze in kunnen uitrusten. Een stok (beetje scherp afgesneden, verder liefst een beetje recht) is handig, maar een rugtas vol met spulletjes is vooral troep.

Dit boek van van Tristan Gooley staat helemaal tot de laatste pagina vol met aanwijzingen en signalen (vergeef me deze vertaling van clues and signs) voor in een westers gematigd klimaat zoals de Britse eilanden en Nederland. Het is een heerlijke herinnering aan de overbodigheid van spullen en nieuwigheden en geeft daardoor rust. Maar het vetste is leren om te zien.

Te koop bij bol.com bijvoorbeeld

Erling Kagge — Silence

Mensen zijn boos op Kagge omdat hij niet een wetenschapper of filosoof is maar een avonturier. Maar laat nou net avonturiers mooie bazen zijn: dat zijn tenminste mensen die wat doen. In tegenstelling tot pijplurkende bureaustoelhangers die nooit naar de gym gaan maar wel de hele tijd boos tweeten. Erling Kagge liep naar de Zuidpool, zonder communicatie met de wereld, ofzo.

Stilte is een terugkerend thema in mijn leven omdat ik er steeds naar op zoek ben maar ook steeds wordt afgeleid door wat om me heen gebeurt of wat er in mijn hoofd gebeurt. Dit boek was een paar jaar geleden heel vet.

Zal dit boek volgend jaar nog op het lijstje staan? Ik ben er benieuwd naar.

Te koop bij bol.com bijvoorbeeld

Lars Svendsen — A philosophy of loneliness

Het onderscheid tussen eenzaamheid en alleen zijn intrigeert me. Ik ben best vaak eenzaam, maar meestal wel tussen de mensen. Ik ben minder vaak dan ik graag zou willen alleen, maar dan eigenlijk nooit eenzaam. Eenzaamheid is een psychologisch fenomeen en alleen zijn een fysiek fenomeen. Dat is de simpelste uitleg. Maar er zijn nog wel meer kruisverbanden. Die staan in dit boek.

Voor de re-read lees ik op Goodreads dat het boek is gebaseerd op de laatste onderzoeken in de psychologie, filosofie en sociale wetenschappen. Dat is dan weer jammer. Ik vind nieuwe onderzoeken nooit zo boeiend omdat ze niet over de kern van het leven gaan.

Maar misschien ben ik ook gewoon een simpel figuur en vind ik het weer inspirerend.

Te koop bij bol.com bijvoorbeeld

Sendhil Mullainathan & Eldar Shafir — Scarcity

Nog niet zo heel lang geleden zat ik nogal krap bij kas. Zelfs zo krap dat ik er flink wat last van had, en dan vooral mentaal. Een paar jaar eerder had ik dit boek gelezen over de effecten van schaarste op het individu en haar beslissingen. Dat boek had ik eerder wel interessant maar niet megaboeiend gevonden maar toen ik zelf zo in de stress zat, wel opeens!

Sindsdien hoop ik steeds beter te snappen waarom het voor mensen die het kut hebben (financieel, maar ook door andere zorgen) zogenaamd zulke slechte beslissingen nemen. Dan kun je (bijvoorbeeld als overheid of welwillende vriend of familielid) wel dingen uitleggen, voordoen of straffen en belonen, maar als je hoofd er niet naar staat, dan kún je dus geen goede beslissingen nemen.

Het is ook weer zo’n boek dat een deurtje opent naar de psychologie, waar ik de rest van mijn leven dan weer de tijd voor heb om te bestuderen.

Te koop bij bol.com bijvoorbeeld

Svend Brinkmann — Standvastig

Jammer dat de naar het Nederlands vertaalde boeken van Brinkmann zulke lelijke managementboek.nl-actige covers hebben, maar dat doet gelukkig nooit wat af aan de inhoud.

Ik ben bij dit boek wel bang dat het toch zo’n populair geinig boek blijkt te zijn waarin wel interessante dingen staan, maar je toch een vieze smaak van in je mond krijgt. Zal het dan toch die cover zijn?

Standvastig is een beetje anti-self-help (verpakt als self-help) en ook een beetje stoïcisme. En omdat dat andere boek van hem zo vet is, kijk ik uit naar m’n re-read.

Te koop bij bol.com bijvoorbeeld

Jules Verne — Reis om de wereld in 80 dagen

Dit is een kinderboek. Weet ik ook wel. Maar ik ben een reiziger en ik vind het vet dat er een tijd was (ook in fictie) dat er nog geen vliegtuigen waren en dat landen nog gek en anders waren. Vooral die periode eind negentiende eeuw vind ik mooi en dit boek speelt zich af in deze periode. De hoofdpersoon gaat langs allerlei oude Britse koloniale handelsposten en ik wil precies deze reis ook maken.

Te koop bij bol.com bijvoorbeeld

Maak een account aan (gratis of betaald, kijk maar even) om nieuwe blogposts direct in je mailbox te krijgen.